Михаил Блажевич: “Тәвәккәл булырга телим”

Укучыларыбызга “Вести интервью” тапшыруыннан Башкортстанның хәрби комиссары Михаил Блажевич белән интервьюдан өзек тәкъдим итәбез.

–Михаил Александрович, былтыр гына яңа төр гаскәрләр булдыру турында билгеле  булды.

–Әйе. Пилотсыз системалар гаскәрләре.

–Бу төр гаскәрләргә кемнәр офицерлар составын әзерли?

–Бу төр гаскәрләр өчен офицерлар составын  хәрби училище әзерләячәк. Алар Һава-космик көчләр училищелары каршында төзелә. Бу шактый зур тармакланган челтәр, шулай ук военкоматта конкрет урынны ачыкларга һәм сайларга мөмкин. Чыннан да, гаскәр төрләре яңа. Аны формалаштыру турындагы карар узган елның ноябрендә кабул ителгән иде. Бездә пилотсыз системалар Кораллы көчләрдә генә түгел, ә бөтен дөньяда шундый зур кластер туплыйлар, тормышта моны күреп торабыз.

Без кунакханәләр, шәһәр урамнары буйлап йөрүче азык-төлек ташучы роботларны да күрәбез, илтеп бирү функцияләрен үтәүче пилотсыз очу аппаратларын да... Һәм мониторинг,  разведка функцияләрен үтәүче аппаратларны да – бу безнең гадәти тыныч тормышта гына әле. Әлбәттә, Кораллы көчләр – җәмгыятьнең чагылышы, һәм, кагыйдә буларак, алар нинди дә булса яңа технологияләр үсешендә локомотив булып торалар. Заманча сугыш пилотсыз системаларның сугыш кырында бурычларның 90%  процентын  диярлек хәл итүен күрсәтте. Бу разведка, дошманга һөҗүм итү, бу йөкләрне илтеп бирү.

Бу эвакуация, бу бурычларның бөтен спектры. Бу элемтә, бу ретрансляция – исемлек бик зур. Һәм бу шулкадәр тиз барлыкка килде һәм таралды,  барлык илләрнең кораллы көчләре үсешен колачлады, бу хәзер дөньяның барлык илләрендә бара. Бөтен дөньяда сугыш кырлары беспилотниклар кирәклеген исбатлый. Һәм шундый карар кабул ителде: без пилотсыз системаларның хәрбиләрен җыюга керештек.

Пилотсыз системаларның кушылмалары, тулы частьлары булдырыла. Алар мин югарыда санап үткән бурычлар белән тар юнәлештә шөгыльләнәчәк.

– Хәзер чыннан да шундый киң агитация бара. БПЛА гаскәрләрендә хезмәт нәрсәсе белән җәлеп итә? Ни өчен, әйтик, танк гаскәрләренә, артиллериягә, пехотага, десант гаскәрләренә чакыру агитациясе юк, ни өчен нәкъ БПЛАга?

–Бу беренче чиратта гаскәрләрнең яңа төрләре. Әлеге вакытта яңа соединениеләрне, частьларны комплектлау, аларны формалаштыру, өйрәтү, сугышчан әзерлек бара, һәм, димәк, соңыннан аларны куллану булачак. Пилотсыз системалар гаскәрләрендә нинди плюслар һәм, әйтик, кызыклы моментлар бар? Беренче чиратта бу – махсус контракт. Пилотсыз системалар гаскәрләрендә хезмәт итәргә карар кылган кеше, беренчедән, бу килешүнең төгәл бер елга төзелгәнлегенә белә. Бер елдан соң ул аны я озайтырга, я өзәргә мөмкин.

Президент тарафыннан мобилизация турындагы Указ игълан ителгән вакытта, анда гамәлдәге хәрби хезмәткәрләрнең контрактлары бу Указны гамәлдән чыгаруга кадәр озайтыла дигән пункт бар иде, моны барлык гамәлдәге хәрби хезмәткәрләр белә, шул исәптә мин дә. Ул кайчан булачагын безгә әйтүе кыен, без контрактның тәмамлану вакытына карамастан хезмәт итәбез. Пилотсыз системалар гаскәрләренә баручылар, әгәр аларга бу кирәк булмаса, Кораллы көчләрдән китәргә һәм үз эшен гражданкада дәвам итәргә гарантия ала. Икенчедән, беркем дә бу кешене пилотсыз системалардан аның ризалыгыннан башка күчерергә хокуклы түгел.

Бу катгый тыела, бу контракт шартларында аерым пункт белән язылган. Әлбәттә, плюс тагын нәрсәдә? Бигрәк тә яшьләр өчен. Аерым шартлар, һичшиксез, бар. Бу 18 яшьтән 45 яшькә кадәр ир-атларны җәлеп итә алу мөмкинлеге, 35 яшькә кадәр —  пилотсыз системалар операторына һәм 35 яшьтән 45 яшькә кадәр —  башка вазифаларга. Шулай ук барлык шундый ук шартлар белән пилотсыз системалар гаскәрләрендә  башка вазифаларда да хезмәт итеп булачак. Болар – машина йөртүчеләр дә, табиблар да, элемтәчеләр дә, пешекчеләр дә, ягъни тулы канлы хәрби частьлар, анда бер өлеше — операторлар, бер өлеше  тәэмин итү подразделениеләре булачак.

Әмма гомумән алганда, тегеләре дә, болары да пилотсыз системалар гаскәрләрендә бер үк контракт буенча хезмәт итә. Бу А яки Б сәламәтлек халәте, яраклы, яки хәрби хезмәткә аз гына чикләүләр белән яраклы. Бу хөкем ителмәгән булу. Һәм җитәрлек дәрәҗәдә яхшы, нерв-психологик тотрыклылыкның ышанычлы дәрәҗәсе булсын өчен психологик сайлап алу узу.

 –Офицер погоннарын кияргә хыялланучыларга нәрсә теләр идегез?

–Мин карар кабул итүдә иң элек тәвәккәллек, үзаллылык теләр идем. Нәкъ менә Кораллы көчләрдә һәм пилотсыз системалар гаскәрләрендә хезмәт итү өчен бу мөмкинлек бирә торган барлык плюсларны бәяләү дә мөһим. Хәзер ярдәм чараларының  исемлеге бик зур. Бу СВО катнашучыларын, пилотсыз системалар гаскәрләрен алсак. Башкортстанда гына да республика Башлыгы указы белән расланган 56 ярдәм чарасы бар. Бу бик күп федераль ташламалар. Менә, әйтик, пилотсыз системалар гаскәрләрендә хезмәт итәргә теләк белдергән студентны алыйк, контракт төзегәндә ул академик отпуск алырга мөмкин.

Әгәр ул түләүле нигездә укыса, бер елдан соң ул бюджет укуына күчә, белем алуын дәвам итә,   ул инде СВО катнашучысы була, барлык ташламалар белән хәрби хәрәкәтләрдә катнашучы-ветеран булып тора, һәм шунысын да искә алырга кирәк: дәүләт киләчәккә уникаль белгечлек алу мөмкинлеге бирә, чөнки пилотсыз системалар арытаба һәркайда безнең янәшәдә булачак.

Ягъни бу бик яхшы практика. Мин инде акча эшләү мөмкинлеге турында әйтмим дә. Без дошманның ниндидер объектларын юк итү өчен өстәмә түләүләр булуын аңлыйбыз, алар бик зур, миллион сумга кадәр барып җитә. Гади солдатка яу кырында дошманның ниндидер танкын юк итүен исбатларга  бик тә тырышырга кирәк. Ә пилотсыз системалар операторының барысы да язылган, барысы да видеода, барысы да теркәлгән һәм, димәк,  бу хәрбиләрнең акчалата түләүләрен сизелерлек арттырыру мөмкинлеге дә.

Ә алга таба контрактны озайтырга, я өзәргә мөмкин.

Интервьюны тулысынча безнең "ВКонтакте" төркемендә карарга мөмкин.