Балагыз сәламәт яшәү рәвеше кагыйдәсен беләме?

2025 елның 1 сентябреннән 7 сентябренә кадәр Россия Федерациясе Сәламәтлек саклау министрлыгы балалар арасында сәламәт яшәү рәвешен пропагандалау атналыгы дип игълан итте.

Сәламәт яшәү рәвеше олылар өчен генә мөһим түгел. Балаларның сәламәт яшәү кагыйдәләрен белүе һәм үтәве – аларның физик һәм әхлакый үсешенең, җәмгыятьтә гармонияле яшәешенең ныклы һәм ышанычлы нигезе. Сәламәтлек запасы бик яшьтән үк формалаша. Нигездә, өлкәннәр балаларга сеңдерә торган гадәтләр һәм яшәү рәвеше кагыйдәләре ярдәмендә. Балалар яшенең һәр чорында сәламәт яшәү рәвешенең мөһим элементлары булып түбәндәге кагыйдәләр тора.

1. Көн режимы. Көн саен бер үк вакытта йокларга, йөрергә, укырга, ашарга кирәк. Бала организмы режимга тиз ияләшәчәк, теләсә нинди йөкләнешне дә җиңел башкарып чыгачак.

2. Рациональ туклану: аксымнар, майлар, углеводлар, витаминнар һәм микроэлементларның дөрес кушылуы — баланың үсеп килүче организмы өчен яңа энергия һәм төзелеш материалы чыганагы. Баланың рационында күбесенчә крахмалы яшелчәләр: кыяр, помидор, кәбестә һәм кишер булырга тиеш.

3. Сәламәт йокы: 3 айга кадәр туган сабый 14-17 сәгать йоклый; 4-11 айлык бала - 12-15 сәгать; 1 - 2 яшьтә - 11-14 сәгать; 3 - 5 яшьтә-10-13 сәгать. Укучылар өчен шулай ук тиешле күләмдә йокы сәгатьләре дә исәпләнгән: 1-4 сыйныфлар - 10-10,5 сәгать; 5-7 сыйныфлар - 10,5 сәгать; 8-9 сыйныфлар - 9-9,5 сәгать; 10-11 сыйныфлар - 8-9 сәгать.

4. Хәрәкәт активлыгының оптималь режимы: тулы канлы үсеш өчен бала күп һәм актив хәрәкәтләнергә тиеш. Бу хәрәкәтләнү аппаратының дөрес формалашуын һәм гәүдә торышы бозылмауны тәэмин итә.

5. Шәхси гигиенаны үтәү: кулларны өйгә кайткач, хайваннар белән элемтәгә кергәч, бәдрәфкә кергәч, пешергәнче, ашаганчы юарга кирәк. Тешләрне көнгә бер тапкырдан да сирәгрәк чистартмаска. Һәр 2-3 ай саен баланың теш щеткасын яңасына алыштырыгыз. Мөмкин булганча душ яки ванна - көн саен.

6. Начар гадәтләрдән баш тарту.

7. Профилактик медицина тикшерүләре.

Фото: culture.ru