“Һәр авазның тамашачылар йөрәгенә барып җитүен теләдем”

Ярославль өлкәсенең Рыбинск шәһәрендә “Туган телдә джаз” VI фестивале узды. Сәхнәдә өч көн дәвамында рус, башкорт, инглиз һәм испан телләрендә джаз композицияләрен башкаручы коллективлар һәм солистлар чыгыш ясады.

Анда автор‑башкаручы Гәлсәр Байгускарова да чыгыш ясады. Этник традиция һәм джаз импровизациясенең гадәти булмаган кушылмасыннан торган башкортча чыгыш тамашачыларның игътибарын шунда ук җәлеп итте. Программада оригиналь джаз эшкәртүендә башкорт җырлары яңгырады. Шул ук вакытта башкорт көйләренең интонация нигезе һәм шигъри тирәнлеге сакланган иде. Җырчы аларны заманча аранжировка белән баеткан.

Уфалы Арслан Умурзаковның курайда уйнавы аерым колорит өстәде. Курай тембры джаз фактурасына органик рәвештә үрелеп, анда фольклор нигезе джазның ритмик һәм гармоник иреге белән ярашуын тоярга мөмкин иде.

Гәлсәр Байгускарова концерттан соң тәэссоратлары белән уртаклашты.

– Идел паркында сәхнәдә басып торганда һәм Иделгә караганда, мин киңлекнең музыкага ачыла баруын тойдым. Һәрбер аваз тыңлаучының йөрәгенә барып җитүен теләдем. Миңа җырлау гына түгел, ә һәр җырны яшәү мөһим иде. Тамашачыларның моны тоюларына шатмын. Башкорт мәдәнияте тере, заманча һәм илнең төрле почмакларында яшәүчеләргә якын булырга мөмкин, – диде ул. 

Проектның авторы һәм оештыручысы Стас Майнугин билгеләвенчә, джаздагы “туган тел” форматы моңа кадәр профессиональ мохиттә бәхәсләр тудыра иде, ә бүген инде ул төрле төбәкләрдәге музыкантлар тарафыннан актив үзләштерелә. Аның сүзләренчә, стандарт булмаган интонация чишелешләре барлыкка килү бу жанрны башкаручылар өчен дә, тамашачылар өчен дә кызыклы итә.

“Туган телдә джаз” фестивале милли телләр һәм музыкаль традицияләрнең заманча жанрларда ничек органик рәвештә яши алуын күрсәтә. Гәлсәр Байгускарованың чыгышы моны тагын бер дәлилләде: туган тел һәм фольклор интонацияләре яңа музыкаль контекстта үз кыйммәтләрен югалтмый, киресенчә, уникаль яңгыраш алды.