Наркотиклардан ерак бул

22 – 28 июньдә Русия Сәламәтлек саклау министрлыгы наркотик чаралар куллануны профилактикалау атналыгы (26 июньдә Халыкара наркотик чаралар куллануга һәм аларның законсыз әйләнешенә каршы көрәш көне хөрмәтенә)уздырылуы турында игълан итте.

Төп тезислар:

- Наркотиклар-үзәк нерв системасына тәэсир итә торган һәм кешенең аңын һәм үз-үзен тотышын үзгәртә торган матдәләр.

- Барлык психоактив матдәләр баш миендә бара торган химик процессларга тыкшыналар, аларны үзгәртәләр һәм бәйлелек формалашуга - матдәне даими кабул итү ихтыяҗына китерәләр.

- Наркотикларга бәйлелек психоактив матдәгә тартылу белән характерлана. Аның төп билгеләре-толерантлык формалаштыру (куллану дозасын һәм ешлыгын арттыру зарурлыгы) һәм чираттагы дозасы булмаганда абстинент синдромы белән барлыкка килә торган физик бәйлелек үсеше.

- Психоактив матдәләр токсик тәэсир күрсәтә: аларны кулланганда баш мие күзәнәкләре зарарлана, бу исә фикерләүнең бозылуына, когнитив функцияләрнең кимүенә һәм хәтернең начараюына китерә.

- Наркотиклар куллану психикада авыр үзгәрешләр китереп чыгарырга мөмкин, шул исәптән йомыклык, эмоциональ ярдәмчеллекнең кимүе, кабул итүнең бозылуы һәм хәрәкәтнең бозылуы.

- Токсиннарны зарарсызландыру бавырда барганлыктан, наркотикларны даими куллану аның күзәнәкләренә зыян китерә һәм цирроз үсеше куркынычын арттыра. Организмны даими стимуляцияләү йөрәк мускулының ярлылануына һәм иммунитетның кимүенә китерә.

- Гомуми шприцлар куллану һәм җенси гигиена булмау В һәм С вируслы гепатитлар, сифилис һәм ВИЧ-инфекция йоктыру куркынычын арттыра. - Наркотиклар куллана башлаган кешеләрнең күбесе-яшьләр,ешрак 35 яшьтән яшьрәк. Аралашу еш кына «компания өчен», үз-үзен раслау, стрессны киметү яки яңа тойгылар алу теләгеннән килеп чыга.

- Наркотикларга бәйлелек социаль бәйләнешләрне югалтуга китерә: эмоциональ-шәхес даирәсендәге үзгәрешләр аркасында кеше читләштерелә, матдәне эзләүгә һәм куллануга игътибарын туплап, элеккеге әйләнә-тирәлеккә кызыксынуын югалта.

- Наркотикларга даими рәвештә акча табу зарурлыгы криминаль мохиткә җәлеп итүгә ярдәм итә һәм хокукка каршы гамәлләр, шул исәптән авыр җинаятьләр кылу куркынычын арттыра.

- Наркотиклар кулланудан үлем кыска вакыт эчендә килеп чыгарга мөмкин, бу яшьләр арасында үлем дәрәҗәсен арттыра.

- Наркоманнарга карата Стигма кешеләргә үз вакытында ярдәм сорап мөрәҗәгать итәргә комачаулый һәм аларның социаль изоляциясен көчәйтә.

ФОто: 22 – 28 июня Минздрав России объявил проведение Недели профилактики употребления наркотических средств 

- Бәйлелекне дәвалау мөмкин һәм медикаментоз терапия, психотерапия һәм социаль ярдәмне үз эченә ала.

- Наркотиклар куллануны профилактикалау мәгълүмат бирүгә, тормыш күнекмәләрен үстерүгә һәм яшьләр өчен ярдәмчел мохит тудыруга нигезләнгән. Бәйлелекләре булган гражданнарның медицина оешмаларына мөрәҗәгать итүчәнлеген арттыру, шулай ук наркотик чаралар куллануның куркынычлыгы турында халыкка хәбәрдар булуны арттыру.

Эксперт БР сәламәтлек саклау министрлыгының штаттан тыш баш психиатр-наркологы Старостина Татьяна Николаевна,

Фото: vk.com/wall-219269864_33333