Романтика гына түгел, мөкинлекләр дә

Гитара кыллары тавышы, поезд шакылдавы, яңа танышулар, тәүге мәхәббәт - яшь чагында студотрядларда эшләгән һәр кешедә бу сүзләр җылы хисләр, якты хәтирәләр уятадыр. Совет чорында студотрядларга кушылган яшьләр ярдәмендә бик күп эшләр башкарылган, күп нәрсәләр төзелгән. Әмма яшьлек дәрте ташып торган студотрядлар тарих түгел. Алар бүген дә янып эшли һәм яши. 10 ел элек тергезелгән Башкортстан студотрядларына төрле уку йортыларында төрле юнәлешләрдә эшләүче яшьләр кушыла.  

Республикада студент отрядлары хәрәкәтенә Башкорт дәүләт университетында укып авиация һәм нефть институтларының меңләгән студентлары тулыландырган. Төзелешләрдә эшләү аларга һөнәри белемнәрен үстерергә ярдәм иткән, командада йөргән 15 студент нигез салган. 1960 елда алар беренчеләрдән булып төзелеш отряды төзеп, Иркутск өлкәсендә Ангара елгасында Усть-Илим гидроэлектростанциясе төзелешенә китәләр. Соңрак студотрядларны Уфа эшләргә һәм үз мөмкинлекләреначарга өйрәткән.

Бүгенге көндә Башкортстанда 122 студент отряды эшли, аларның 96сы югары уку йортларында, тагын 17се көллиятләрдә оештырылган.

Төбәк белән җитәкчелек иткән беренче көннәрдән үк Радий Хәбиров бу яшьләр хәрәкәтенә актив ярдәм итә һәм аны үстерә. Гомумән, төбәк җитәкчесе яшьләр белән актив хезмәттәшлек итә. Югары уку йортларында, «Патриот» яшьләр үзәгендә, «Кампус» мәйданында һәм башка урыннарда очрашуларда катнаша. Мондый формат актуаль темаларга турыдан-туры фикер алышырга мөмкинлек бирә, хакимият һәм яңа буын арасында ышанычлы диалог формалаштыра.

 Студотрядлар өчен республикада дәүләт ярдәме бар, эшләү өчен шартлар яхшыртылган, даими рәвештә форумнар һәм фестивальләр үткәрелә. 2025 ел башында республика Башлыгы Указы нигезендә ведомствоара координацион совет төзелде, аның максаты студентлар отрядларының эш дәрәҗәсен күтәрү. Узган ел нәтиҗәләре буенча РСО төбәк бүлеге Гомумрусия рейтингында 32 нче урынны алды.

• Без бу мәсьәләгә бик җитди карыйбыз. Совет студотрядларында булган иң яхшы сыйфатларны кабат тергезәбез. Яшьләргә акча эшләргә мөмкинлек бирүне дә, предприятиеләргә ярдәм итүне дә үз эченә ала максатыбыз. Теләсә кайсы предприятиедә мондый ярдәмгә ихтыяҗ бар», — ди Радий Фәрит улы.

Узган ел республика студотрядчыларын укыту өчен 35 млн. сумнан артык акча бүлеп бирелгән, аның күп өлеше федераль казнага туры килә. Республика ярдәме үз җимешләрен бирә. Соңгы өч елда төбәкнең студент отрядлары 1,2 миллиард сумнан артык акча эшләгән.

2025 елда, узган ел белән чагыштырганда, хезмәт семестрында катнашу мөмкинлекләре сизелерлек арткан. Агымдагы елда авыл хуҗалыгы, җитештерү, сервис, педагогика һәм медицина өлкәләрендә барлыгы 52 проект кысаларында (округ һәм төбәкара проектларны да кертеп) 3500дән артык кешене эшкә урнаштыру планы куелган булган.

Җирле инициативаларга кушыла алмаганнарны Башкортстаннан читтәге хезмәт проектларына җибәрәләр. Бу рейтингта төбәк позицияләрен яхшыртуга һәм хезмәт хаклары хисабына икътисадка өстәмә акчалар керүгә ярдәм итә. Җәй көне 549 кеше Бөтенрусия проектларына Камчатка һәм Краснодар краена, шулай ук Татарстанга киткән. Ел ахырына кадәр көзге-кышкы чорда тагын 250 студентны эшкә урнаштыру планлаштырыла.

2024 елның октябреннән 2025 елның июнь аена кадәр федераль субсидия кысаларында 4012 кешегә 56,2 млн сумлык укулар оештырылган. 2024 елның көзендә — 2003 кеше (27,9 млн сум), 2025 елның язында – 2009 кеше (28,3 млн сум) әзерлек узган. Көзгә тагын 557 студентны укыту планлаштырылган (7,8 млн сум). Республика башлыгы кушуы буенча яңа студент отрядларын булдыру буенча эш алып барыла. Әгәр 2024 ел ахырында югары уку йортларында һәм көллиятләрдә 113 отряд (5600 кеше) эшләгән булса, хәзер аларның саны 122гә (6000 катнашучы) кадәр арткан.  Башкортстан студотрядларының ун еллык эшчәнлек нәтиҗәсендә күптән инде сезонлы эш кысаларыннан чыккан. Аңа кушылган яшь кешеләр зур комьюнитиның бер өлешенә әверелә, аның әгъзалары ел әйләнәсенә социаль проектлар белән актив шөгыльләнә.

– Безгә килгән, үзләрен студотрядчылар сыйфатында сынап караган һәм безнең командага кушылган кешеләр мондый эшчәнлекнең нинди перспективалар биргәнен яхшы аңлый. Чөнки биредә хезмәт күнекмәләреннән тыш оештыру сәләтенә, үз-үзеңне дисциплиналауга, тайм-менеджментка – укуны, эшне һәм волонтерлык эшчәнлеген бергә алып бара белү осталыгына өйрәнәсең. Моннан тыш, ораторлык осталыгы да арта, ә социаль элемтәләрне ныгыту хисабына шәхси бренд формалаша, –ди «Русия Студентлар отрядлары»ның Башкортстан төбәк бүлеге җитәкчесе Ирина Сухарева.

Студентларны мотивацияләү өчен 150 предприятиедән ташламалар бирә торган #ТрудКрут картасы эшләнә. Моннан тыш, электрон һәм физик форматларда ташламалы тематик карталар чыгару карала.

Яшьләргә ярдәм итү аша социаль-икътисади үсеш өчен нигез салына. Кадрлар потенциалын ныгыту, инфраструктураны үстерү һәм яшьләрне идарә процессларына җәлеп итү республикада уңай үзгәрешләр драйверына әвереләчәк. Башкортстан Республикасы - Россиянең иң яшь төбәкләренең берсе. Бездә яшьләр сәясәте колачлый торган гражданнарның саны 1,057 млн.кеше тәшкил итә (төбәк халкының гомуми саныннан 26%). Әлеге күрсәткеч буенча республика Идел буе федераль округында алда бара һәм Россия Федерациясе субъектлары арасында 7 нче урынны алып тора.

Фото: Башинформ